Soạn văn bài Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ

Danh mục: Soạn văn , Soạn văn tập 1

Soạn văn bài Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ I.TỪ NHIỀU NGHĨA Câu 1. Các nghĩa của từ “chân”: (1): chân là một bộ phận của cơ thể người hay động vật, dùng để đi và đứng. (2): bộ phận tiếp xúc của một số đồ vật, có tác dụng đỡ cho các bộ phận khác ( vd: chân bàn) (3) : Bộ phận gắn liền với mặt đất hoặc sự vật khác ( vd: chân núi) (4): biểu trưng cương vị, vị trí của con người trong tổ chức… Câu 2. Một số từ khác có nhiều nghĩa : -Nhà : +Công trình ...

I.TỪ NHIỀU NGHĨA

Câu 1.

Các nghĩa của từ “chân”:

(1): chân là một bộ phận của cơ thể người hay động vật, dùng để đi và đứng.

(2): bộ phận tiếp xúc của một số đồ vật, có tác dụng đỡ cho các bộ phận khác ( vd: chân bàn)

(3) : Bộ phận gắn liền với mặt đất hoặc sự vật khác ( vd: chân núi)

(4): biểu trưng cương vị, vị trí của con người trong tổ chức…

Câu 2.

Một số từ khác có nhiều nghĩa :

-Nhà :

+Công trình xây dựng để ở, sinh hoạt

+Gia đình, những người sống cùng nhà

+Triều đình, dòng họ nhà vua

+…

-Mắt :

+Bộ phận trên cơ thể con người, động vật, dùng để nhìn

+Bộ phận giống hình con mắt ở một số loại quả ( mắt dứa…)

+lỗ hở đều đặn ở các đồ đan ( vd : mắt võng…)

+…

Câu 3.

Một số từ chỉ có một nghĩa : xe đạp, xe máy, bút máy, thợ mộc, toán học, hoa huệ…

II.HIỆN TƯỢNG CHUYỂN NGHĨA CỦA TỪ

Câu 1.

Mối liên hệ giữa các nghĩa :

-Cơ sở chung của từ chân :  là bộ phận dưới cùng của người, động vậy, sự vật, có tác dụng nâng đỡ bộ phận phía trên => đây là nghĩa gốc.

-Trong số các nghĩa của từ  “chân” đã được giải thích : nghĩa (1) là nghĩa gốc, các nghĩa còn lại là nghĩa phát sinh từ nghĩa gốc ( nghĩa chuyển).

Câu 2.

-Trong một câu cụ thể, một từ thường được dùng với một nghĩa.

Tuy nhiên, trong các văn bản văn học nghệ thuật, có từ có thể mang nhiều nghĩa.

Câu 3.

Trong bài thơ những cái chân : từ chân được dùng với cả nghĩa gốc và nghĩa chuyển.

+Nghĩa chuyển : chân của cái gậy, chân compa, chân kiềng, chân bàn.

+Nghĩa gốc : “không chân” của cái vong Trường Sơn.

III.LUYỆN TẬP

Câu 1.

Ba bộ phận và sự chuyển nghĩa :

-Đầu : đầu đường, đầu mối, đầu năm, đứng đầu, lần đầu…

-Mũi : mũi kim, mũi kéo, mũi đất,…

-Mắt : mắt tre, mắt dứa, mắt võng…

-Tay : tay vịn, tay súng, tay ba…

Câu 2.

Những bộ phận của cây và trường hợp chuyển nghĩa :

-Lá : lá phổi, lá gan, lá lách…

-Quả : quả tim, quả thận…

-Bắp ( vd: bắp ngô, bắp chuối) : bắp tay, bắp chân

Câu 3.

a.Chỉ sự vật chuyển thành chỉ hành động :

-Cái cuốc => cuốc đất

-Cái điện thoại => điện thoại cho mẹ

-cân muối => muối dưa

-hộp sơn => sơn cửa

b.Chỉ hành động chuyển sang chỉ đơn vị :

-Bó cỏ => ba bó cỏ

-gánh lúa => một gánh lúa

- nắm cơm => hai nắm cơm.

Câu 4.

a.Tác giả nêu lên hai nghĩa của từ bụng :

+Nghĩa gốc : là bộ phận trên cơ thể người hoặc động vật, chứa ruột, dạ dày (nghĩa 1)

+Nghĩa chuyển: biểu tượng của ý nghĩa sâu kín, không bộc lộ ra đối với người, việc nói chung ( nghĩa 2)

-Em đồng ý với tác giả.

b.Nghĩa trong các trường hợp :

-Ấm bụng : nghĩa gốc ( nghĩa 1)

-tốt bụng : nghĩa chuyển ( nghĩa 2)

-bụng chân : nghĩa chuyển => chỉ phần phình to ra ở giữa bàn chân và đầu gối.

 

Các bài nên tham khảo

Soạn bài chữa lỗi về chủ ngữ và vị ngữ tiếp theo

Soạn bài chữa lỗi về chủ ngữ và vị ngữ tiếp theo I. Câu thiếu cả chủ ngữ lẫn vị ngữ a. Câu sai Chủ ngữ : thiếu Vị ngữ : thiếu - Cách chữa : cần thêm chủ ngữ và ...

Soạn bài viết đơn

Soạn bài viết đơn I. Khi cần viết đơn 1. Khi nào hoặc vì sao cần viết đơn - Ví dụ 1: Vì muốn vào Đoàn Thanh Niên Cộng sản Hồ Chí Minh. - Ví dụ 2: Khi bị ốm, ...

Soạn bài bức thư của thủ lĩnh da đỏ

Soạn bài bức thư của thủ lĩnh da đỏ (Xi-át-tơn) I. Đọc – hiểu văn bản Câu 1. Đoạn đầu của bức thư a. - Những phép nhân hóa: + Mảnh đất này – bà mẹ của người da ...

Soạn bài động phong nha

Soạn bài động phong nha I. Đọc – hiểu văn bản Câu 1. Bố cục bài văn - Bài văn có thể chia thành hai đoạn : + « Đệ nhất kì quan Phong Nha... tiếng chuông nơi ...

Soạn bài luyện tập cách viết đơn và sửa lỗi

Soạn bài luyện tập cách viết đơn và sửa lỗi I. Các lỗi thường mắc khi viết đơn 1. Đơn xin nghỉ học - Thiếu + quốc hiệu và tiêu ngữ + tên người viết đơn + ngày ...

Soạn bài ôn tập về dấu câu : dấu chấm, chấm hỏi, chấm than

Soạn bài ôn tập về dấu câu : dấu chấm, chấm hỏi, chấm than I. Công dụng 1. Đặt dấu câu a. Ôi, thôi chú mày ơi ( ! ) Chú mày có lớn mà chẳng có khôn. Câu Ôi thôi ...

Tả một bạn em đang ngồi học

Đề bài: Tả một bạn em đang ngồi học. Hướng dẫn lập dàn ý I. Mở bài - Nghe tiếng và nhìn thấy đàn vịt trắng lúc đi về quê chơi. - Buổi trưa hè nắng và nóng nực. ...

Soạn bài cây tre Việt Nam

Soạn bài cây tre Việt Nam của Thép Mới I. Đọc – hiểu văn bản Câu 1. - Đại ý của bài văn: Xem Ghi nhớ trang 99. - Bố cục có 2 đoạn. (1) Từ đầu đến “Tiếng ...

Soạn bài các thành phần chính của câu

Soạn bài các thành phần chính của câu I. Phân biệt thành phần chính và phụ của câu. 1. Câu có: - Thành phần chính là chủ ngữ, vị ngữ. - Thành phần phụ: trạng ...

Tả hình dáng và tính tình một cụ già mà em kính yêu (cụ già đó có thể là ông, bà em hoặc một người mà em quen)

Đề bài: Tả hình dáng và tính tình một cụ già mà em kính yêu (cụ già đó có thể là ông, bà em hoặc một người mà em quen). Hướng dẫn lập dàn ý I. Mở bài - Đối với ...

Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ